Yazıyorum Edebiyat Sözlüğü2

📚 Alegori Nedir?

Bir hikâye ya da metnin görünen anlamının altında başka bir anlam taşımasıdır.

Örnek:
Bir çiftlik hikâyesi anlatırken aslında siyasi bir düzeni eleştirmek.

📖 George Orwell'in Hayvan Çiftliği alegorinin en bilinen örneklerinden biridir.

📚 İroni Nedir?

Söylenenle kastedilenin farklı olmasıdır.

Örnek:

"Ne kadar düzenlisin!" denilen kişinin odasının dağınık olması.

İroni, anlatıma eleştirel ve mizahi bir katman ekler.

📚 Leitmotiv Nedir?

Bir eserde tekrar eden düşünce, nesne, söz veya semboldür.

Örnek:

Bir romanda sürekli görünen kırmızı bir atkı.

Bu tekrarlar metnin anlamını güçlendirir.

📚 Katarsis Nedir?

Okuyucu ya da izleyicinin yoğun duygular yaşayarak ruhsal bir arınma hissetmesidir.

Örnek:

Trajik bir romanın sonunda hem üzülmek hem de rahatlamak.

Terim, Aristoteles'in tragedya kuramından gelir.

📚 Üstkurmaca Nedir?

Bir metnin kendi kurmaca olduğunu okuyucuya hatırlatmasıdır.

Örnek:

Anlatıcının bir anda,

"Şu an yazmakta olduğunuz hikâyenin içindesiniz."

demesi.

Üstkurmaca özellikle postmodern romanlarda sık kullanılır.